Qidirmang, telefon stol ustida turibdi
A
不要看电视了，明天上午还有汉语课呢。
Televizor ko'rmang endi, ertaga tushdan oldin xitoy tili darsi bor-ku.
B
看电视对学汉语有帮助。
Televizor ko'rish xitoy tilini o'rganishga foyda beradi.
A
明天的课你都准备好了吗？
Ertangi darsga hammasini tayyorlab qo'ydingizmi?
B
都准备好了。
Hammasini tayyorlab qo'ydim.
A
别看报纸了，医生说你要多休息。
Gazeta o'qimang endi, shifokor ko'proq dam olishingiz kerak dedi.
B
好，不看了。给我一杯茶吧。
Xo'p, o'qimayman. Menga bir piyola choy bering.
A
医生说吃药后两个小时不要喝茶。
Shifokor dori ichgandan keyin ikki soat choy ichmang dedi.
B
医生还说什么了？
Shifokor yana nima dedi?
A
医生让你听我的。
Shifokor mening gapimga quloq soling dedi.
A
你怎么买了这么多东西啊？
Nega bunchalik ko'p narsa olibsiz?
B
哥哥今天中午回来吃饭。
Akam bugun tushda ovqatlangani qaytadi.
A
我看看买什么了。羊肉、鸡蛋、面条、西瓜……真不少！妈妈呢？
Nima olganingizni ko'ray. Qo'y go'shti, tuxum, lag'mon, tarvuz... rostdan ham ko'p! Onam qani?
B
正在准备午饭呢！
Tushlik tayyorlayapti!
A
你在找什么？
Nima qidiryapsiz?
B
你看见我的手机了吗？白色的。
Telefonimni ko'rdingizmi? Oq rangdagi.
A
别找了，手机在桌子上呢，电脑旁边。
Qidirmang, telefon stol ustida turibdi, kompyuterning yonida.
B
你看见我的衣服了吗？红色的那件。
Kiyimimni ko'rdingizmi? Qizil rangdagisini.
A
那件衣服我帮你洗了，在外边呢。
U kiyimni yuvib berdim, tashqarida turibdi.
Matn butunligicha o'qib beriladi. Avval yozuvsiz tinglang, keyin savollarga javob bering — matnni ochish har doim mumkin.
Uyda — televizor
4 gap
Bu darsda tinglash uchun yetarli matn yo'q.
Kasalxonada
5 gap
Bu darsda tinglash uchun yetarli matn yo'q.
Uyda — bozorlik
4 gap
Bu darsda tinglash uchun yetarli matn yo'q.
Uyda — telefonni qidirish
5 gap
Bu darsda tinglash uchun yetarli matn yo'q.
dars
yordam bermoq; yordam
-mang (taqiq)
aka
tuxum
tarvuz
hozir ...yapti (davom etayotgan ish)
mobil telefon
yuvmoq
别 va 不要 fe'ldan oldin kelib taqiq yoki ogohlantirish bildiradi — «-mang». Gap oxiridagi 了 «boshlangan ishni to'xtating» ma'nosini qo'shadi. 不要看电视了。— «Televizor ko'rmang endi» (hozir ko'rib o'tirgan bo'lsa). 别看报纸了。— «Gazeta o'qimang endi». 别找了。— «Qidirmang». 了 siz ishlatilsa, umumiy taqiq bo'ladi: 吃药后两个小时不要喝茶 «Dori ichgandan keyin ikki soat choy ichmang».
对 harakat yoki holat kimga/nimaga qaratilganini bildiradi va kesimdan oldin turadi. 看电视对学汉语有帮助。— «Televizor ko'rish xitoy tilini o'rganishga foyda beradi». 咖啡喝多了对身体不好。— «Qahvani ko'p ichish sog'liqqa yomon» (5-dars). Ko'p uchraydigan qoliplar: 对……有帮助 «...ga foydali», 对……好/不好 «...ga yaxshi/yomon».
Ayni damda davom etayotgan ishni bildirish uchun fe'ldan oldin 正在 (yoki 在, 正) qo'yiladi, gap oxirida esa ko'pincha 呢 turadi. 正在准备午饭呢！— «Hozir tushlik tayyorlayapti!» 你在找什么？— «Nima qidiryapsiz?» 他还在教室学习呢。— «U hali sinfxonada o'qiyapti» (7-dars). Uch element ham birga kelishi shart emas: 在……呢, 正在……, 呢 — hammasi to'g'ri.